http://youtu.be/MZKXvfRQYwQ

Amiral John Michael De Robeck (1862-1928)

Amiral Sir John De Robeck 10 Haziran 1862’de İrlanda’da doğdu.1875’te Kraliyet Donanmasına girdi. Birinci Dünya Savaşından üç yıl önce  Tuğamirallik rütbesiyle taltif edildi. Birinci Dünya Harbinin ilanıyla birlikte emrindeki 9.Kruvazör Filosuyla birlikte Amiral Sackville Carden’in Doğu Akdeniz Filosuna katıldı. Kraliyet Deniz Kuvvetlerinin İstanbulu ele geçirmek amacıyla Çanakkale Boğazındaki müstahkem mevkilere yaptığı saldırılara Amiral Carden’in kurmay başkanı olarak katılan De Robeck, Amiral’in, donanmanın Türk savunması önünde varlık gösterememesi ve Churchill’in kesin sonucun alınması konusundaki baskılarına dayanamayıp rahatsızlanması üzerine 17 Mart 1915 günü Akdeniz Filo Komutanlığına getirildi. Göreve geldiğinin ertesi günü yani 18 Mart 1915’te saldırı planı gereği Çanakkale Boğazındaki Türk Savunmasını çökertip, donanmaya İstanbul yolunu açmak için filoyla boğaz istihkâmlarına saldıran De Robeck, akşama kadar süren bu büyük deniz muharebesinde mağlup olarak Yenilmez Armadaya tarihinin en büyük ve acı yenilgisini yaşattı.18 Mart yenilgisinin ardından bir daha boğaza bir deniz saldırısı gerçekleştirmeyen Amiral John De Robeck harekâtın geri kalan bölümünde emrindeki deniz gücüyle Gelibolu Yarımadasına çıkan İtilaf Devletleri ordusuna topçu desteği verdi. Kara Harekâtından da bir netice elde edemeyen İtilaf Devletleri güçlerinin Aralık 1915 ve Ocak 1916 tarihlerinde Gelibolu Yarımadasından tahliye edilmesine gemileriyle yardımcı olan Tuğamiral John De Robeck’in rütbesi Tümamiralliğe yükseltildi.1915 yılında silah zoruyla giremediği İstanbul’da işgalin ardından 1919 yılında İşgal Kuvvetleri Komutanı olarak görev yaptı.1922–1924 yılları arasında Atlantik Filosu Komutanlığı yapan Tümgeneral John De Robeck 1928’de hayatını kaybetti.

UNUTAMAM GELİBOLU’M

Geçse de onca sene eskitemez seni

Bilakis pek ziyade artırır kıymetini

Yüreğimde taşırken o eşsiz sevgini

Unutamam Gelibolu’m hiçbir zaman seni

Her karışı kanla yoğrulan topraklarını

Uğruna can veren evlatlarını

Tarihten dinlediğim destanlarını

Unutamam Gelibolu’m hiçbir zaman seni

18 Mart günü bir kâbustu sanki

Yeri, göğü kavuran bir cehennemdi sanki

Nice Koçyiğitlerin bir efsaneydi sanki

Yenilmez Armadaya karşı birer kale’ydi sanki

Onlara kâbus oldu Seddülbahir, Kumkale

Bir karabasan oldu ebediyyen Çanakkale

Milletime moral oldu, istiklale ışık oldu

Tarihe destan oldu bu şanlı mücadele

Hilal bir başka bakar Şehitler Tepesine

Güneş bambaşka doğar her sabah üzerine

Yüreğimde bir acı var her seferinde

Senin için ölenleri düşündükçe Gelibolu’m

 

BİR KAHRAMANIN ARDINDAN

       Onlar dünyanın o güne dek şahit olmadığı bir özgürlük mücadelesinin şanlı  amilleriydi. Birinci Dünya Savaşında cephelerde vatan ve mukaddesat için kahramanca çarpışmışlar, Mondros’la işgalin acısını tatmışlar,Anafartalar Kahramanı Mustafa Kemal’in Milli Mücadele için yaptığı çağrıya bir an olsun tereddüt etmeden ulusu esaret altından kurtarmak düşüncesiyle katımışlardı. Sakarya, Dumlupınar ve Afyon onların kanlarıyla yazdıkları kahramanlık destanına şahitlik etmişti.Güzel İzmir’le beraber tüm anavatanın düşman işgalinden kurtulmasıyla sağ kalan silah arkadaşlarıyla beraber sevinç gözyaşları dökmüşler, şehit kardeşlerinin aziz hatıralarını da ömürlerinin sonuna kadar rahmet ve şükran duygularıyla yâd etmişlerdi.

         Aradan yıllar geçmişti. Var olması için hayatlarını ortaya koydukları Türkiye Cumhuriyeti büyümüş, gelişmiş eski acıların üzerine çoktan sünger çekmişti. Açılan bu tertemiz sayfa da geçmişte yaşanılan her şeyi unutma konusunda yapılan en mühim hata  ise onları bir köşe de kendi kaderine terk etmek olmuştu.Cenk meydanlarında haşmetiyle yerle bir ettikleri hasımlarının torunları bile yenildikleri halde dedelerine  sahip çıkmış fakat ne yazık ki zafer kazanan bir ulusun fertleri ecdadına vefa göstermek konusunda sınıfta kalmıştı.Düşmanın harp sahasında  sırtını yere getiremediği o arslanları,ilgisizlik  ve vefasızlık perişan etmişti kısacası .Fakat Onlar her şeye rağmen yine de küskün değillerdi torunlarına.Ne zaman kapıları çalınsa gelenleri bir baba sıcaklığıyla karşılayıp,bağırlarına basarlardı.Tek bekledikleri birazcık güler yüz ve tatlı dildi.Bunu gördüler mi sizden dünyalar onların olurdu,Hele bir de sordunuz sa o kahramanlık günlerinde neler yaptın?diye.Konuşan bir tarih kitabı gibi teker teker anlatırlardı bir ulusun özgürlük mücadelesini.Onlar sarf ettikleri her cümlede hıçkırıklara boğulup,o anı yeniden yaşarken sizde bir anda o günlerde bulursunuz kendinizi. Gazi Mustafa Kemal’ler,Mareşal Fevzi Çakmaklar,Kazım Karabekirler daha niceleri….Yıllar önce ebediyete intikal eden ama namıyla hala dünyayı titreten o büyük komutanlar onların lisanında yeniden hayat bulur ve karşınıza dikiliverirdi birden.

     Durmaksızın geçip giden zaman gazel yaprakları misali alıp götürdü onları aramızdan.Sessizce çekip gittiler bu fani alemden ebediyete.Onlar bu sonsuzluk yolculuğunda şehit arkadaşlarına kavuşurken,vefat haberini duyan biz fanilerin yüreğinde derin bir hüzün bıraktılar.Gidenlerden sonuncusuydu Albay Mustafa Şekip Birgöl.Çoğumuzun varlığından ebedi aleme intikali sayesinde haberdar olduğu 106 yaşındaki koca çınar Çanakkale ve Kurtuluş Savaşının son gazisiydi.Yani bu geleneğin ve bu mirasın son temsilcisi.Vefatıyla birlikte bu iki destanın da görgü şahitlerinden  hiç kimse kalmadı artık.1903 yılında Üsküdar’da dünyaya gelen  Mustafa Şekip Birgöl,Harp Okuluna yeni girdiği esnada  Çanakkale Muharebelerinin başlaması üzerine üç arkadaşıyla birlikte eğitimini yarı da bırakarak vatansever bir  Osmanlı Subayı olarak cepheye koşmuştu.Kurtuluş Savaşına 15.Tümen 45.Alay bünyesinde Mülazım olarak iştirak eden Birgöl,Afyon Cephesinde görev yapmış,Büyük Taarruzda bulunmuş,Güzel İzmir’in kurtuluşuna şahitlik etmişti.

     Kurtuluş Savaşının ardından Samsunda bulunan kıtasına geri dönen Mustafa Şekip Birgöl,1928 yılına kadar burada görev yapmıştı. Bundan sonraki görev hayatında Sarıkamış, Bayburt ve Muğla’nın yanı sıra Çanakkale Eğitim Alayı, Ezine Dağ Tugayı ve Gelibolu’daki 4.Tümende vazife yapan Kahraman Gazimiz 13 Eylül 1952’de  49 yaşında Albay Rütbesiyle emekli olmuştu.Merhum Gazi Yakup Satar’ın vefatının ardından Kurtuluş Savaşı Gazilerinden artık kimsenin kalmadığı söylenirken Genelkurmay Başkanı Sayın  İlker Başbuğ tarafından kamuoyuna takdim edilen Emekli Albay Mustafa Şekip Birgöl,yaklaşık 17 gündür yoğun bakımda yaşam mücadelesi verirken akciğerlerinin işlevini yitirmesi üzerine 13 Kasım 2008 günü sabah saat.03:00’te  İstanbul’daki Gata Haydarpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesinde hayata gözlerini yumdu.106 yaşında hakka yürüyen merhum gaziye şanına yakışır bir cenaze töreni tertip etmek için herkes seferber oldu.TBMM onun şanlı hatırasına ihtiramen mecliste devlet töreni tertiplemişti.Merhumun naaşı tbu maksatla askeri bir uçakla İstanbul’dan Ankara’ya getirildi.TBMM’de saat:11:30’da  başlayan törene Sayın Cumhurbaşkanı ve tüm devlet erkanının ve Türk Silahlı Kuvvetleri Mensuplarının yanı sıra Kore ve Kıbrıs Savaşı Gazileri ve halkta iştirak etti.Basın Mensupları da törene yoğun ilgi gösterdi.Devlet Töreninin ardından naaşı uçakla yeniden İstanbul’a  gönderilen Kahraman Gazi,14 Kasım 2008 Cuma günü İstanbul Selimiye Camiinde  öğlen vakti düzenlenecek cenaze merasiminin ardından Esat Paşa’nın ve  bir zamanlar pek çok Çanakkale Şehidinin   metfun bulunduğu  Karacaahmet Mezarlığındaki aile kabristanlığında toprağa verilecek.

    Ulusuna veda eden bu canlı tarihi  en derin rahmet ve şükran duygularıyla anarken,Ona Enis Behiç Koryürek’e ait şu dizelerler veda etmek istiyorum.

      “Ne  alçak görünür şu fani hayat

       Baktıkça samimi uzletinize;

       Bir anda coşarak ağlarım,heyhat….

      Günahkar gözyaşım layık mı size?”[1]

Ruhun Şad Olsun

İslam ÖZDEMİR

Çanakkale Savaşları Araştırmacısı/Yazar

---

[1] Dini ve Milli Şiirler Antolojisi Enis Behiç Koçyürek Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları Ankara 1991